Буюк Британия ва Франция Ла-Манш орқали кичик кемаларда Британияга етиб келаётган муҳожирлар сонини камайтиришга қаратилган янги, илғор схема жорий этиш борасида келишиб олди. Келишув Кер Стармер ва Эммануэль Макрон томонидан Нортууд ҳарбий базасида эълон қилинди. Унга кўра, Британияга ноқонуний тарзда келган муҳожирлар Францияга қайтарилади. Бу ҳақда xabar bermoqda «Коммерсантъ».
Пилот “бир кириш — бир чиқиш” схемасига кўра, Британия ҳукумати Ла-Манш орқали ўтаётган баъзи муҳожирларни қўлга олади ва уларни Францияга қайта юборишни амалга оширади. Бунга жавобан, Британия Франциядан ўз ҳудудида оилавий алоқалари бўлган бошпана сўровчиларини қабул қилади.
Дастурнинг аниқ кўлами ва амалга ошириш муддатлари ҳозирча маълум эмас. Аммо бу икки давлат ўртасидаги бундай турдаги илк келишув бўлиб, у Британияда бошпана излаётган шахслар учун хавфсиз йўллар сонини кўпайтиришни назарда тутади.
Стармер таъкидлашича, саъй-ҳаракатларни бирлаштириш ва янги ёндашувларни қўллаш ноқонуний миграция муаммосини бартараф этишга ёрдам беради. Унга кўра, ушбу схема келажакда ноқонуний равишда мамлакатга киришга уринувчи муҳожирларда бундай ҳаракатларга бўлган ҳавасни сўндириши керак. Чунки уларнинг уринишлари бефойда бўлади, ва ваъда қилинган иш ўринлари кенг кўламли ноқонуний бандликка қарши чора-тадбирлар туфайли улар учун очиқ бўлмайди.
Британия Бош вазири шунингдек, ўнгчи популистлар танқидига қарамай, бошпана бериш учун хавфсиз йўллар концепциясини ҳимоя қилди. Унинг сўзларига кўра, Британия бошпанага муҳтож бўлганларга ёрдам бериш мажбуриятига эга, аммо ноқонуний миграция муаммосини самарали ҳал этиш иттифоқдошлар билан ҳамкорликсиз мумкин эмас. Шунинг учун, деб таъкидлади Стармер, бугунги келишув жуда муҳим аҳамиятга эга — у умумий муаммоларни биргаликда ҳал қилишга тайёрликни намоён этади.
Макрон эса, ўз навбатида, Ла-Манш орқали ноқонуний ўтишлар сони ошгани учун билвосита Брекзитни айблади. У таъкидлашича, Британия Европанинг Таркибига чиққандан сўнг, Евроиттифоқ ва Буюк Британия ўртасида ноқонуний миграция бўйича келишув мавжуд эмас, ва бу ҳолат муаммони янада кучайтирган.
Кутилмоқдаки, пилот лойиҳа яқин ҳафталарда ишга туширилади ва фақат Британияга ноқонуний киришга уринмаганлар учун мўлжалланган хавфсиз ва назоратдаги йўлни ўз ичига олади. Ла-Маншни кесиб ўтган муҳожирлар Мэнстондаги миграция марказида биометрик рўйхатдан ўтадилар. Ушбу пилот схемага танлаб олинганлар эса ушлаб турилади ва Францияга қайтарилади.
Стармер қайтариш учун танлов мезонларини аниқламаган бўлса-да, муҳожирларга қайтариш қарорини истисно ҳолатларга асосланиб, суд орқали шикоят қилиш имконияти берилishini таъкидлади. Францияда бўлган ва Британияга боришни хоҳлаганлар онлайн платформа орқали ариза топширишлари мумкин бўлади ва муваффақиятли бўлса, Британияда бошпана сўрашга рухсат оладилар.
Пилот лойиҳа ҳафтасига фақат 50 кишини қайтаришни назарда тутади, бу эса умумий чегарани кесиб ўтаётганлар сонининг анча кичик қисми ҳисобланади. Макрон схеманинг кенгайиши имконияти ҳақида изоҳ бермади, аммо унинг самарадорлиги ва контрабандчиларга қарши тўсқинлик қилиш таъсирига ишонч билдирди. У, шунингдек, бу ташаббусни Европа давлатлари билан келишиш зарурлигини қайд этди, чунки улар бу масалада хавотир билдиришган.
